X
BİZİ TAKİP EDİN
NE ARAMIŞTINIZ ?
DİLİ SEÇİNİZ.
TR
EN
MOTOR TASARIM VE ÜRÜN GELİŞTİRME
+
21
12
TJ35 TURBOJET GELİŞTİRME PROJESİ
15 : 51

TJ35 TURBOJET GELİŞTİRME PROJESİ

TEI öncelikli olarak ulusal, uzun vadede ise uluslararası pazarda yerini alması öngörülen rekabetçi, yenilikçi ve yüksek teknolojiye sahip, İnsansız Hava Araçları’nın (İHA) gaz türbin ihtiyacına yönelik turbojet ve turboprop motorlar geliştirmektedir. TEI’nin bu kapsamdaki Ar-Ge çalışmaları 2004 yılından bu yana devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında TJ35 turbojet motoru geliştirilmiştir.

TJ35 TURBOJET MOTORU

İnsansız hava araçlarına artan talep ve buna paralel olarak Türkiye’deki askeri ve sivil havacılık sektörlerinde bu yönde projelerin üretilmeye başlaması ile birlikte, hava araçlarının itki sistemleri ile ilgili ihtiyaçları da gündeme gelmiştir. Bu çerçevede teknik kabiliyet geliştirme amacı ile 2004-2005 yıllarında TJ35 turbojet motor geliştirme projesi hayata geçirilmiştir.

TJ35 motorunun başlıca özellikleri ve teknik verileri;

  • Hava ve propan ile başlatma
  • Yer istasyonu ile veri bağlantılı EKÜ
Azami İtki (N)/(lbf)
:
178/40
 
Özgül Yakıt Tüketimi (kg/N.h) / (lb/lbf.h)
:
0.135/1.35
 
Azami Şaft Hızı (RPM)
:
120,000
 
Kuru Ağırlık (kg) / (lb)
:
3.1/6.8
 
Uzunluk (mm)/(in)
:
250/9.8
 
Çap (mm)/(in)
:
130/5.1
 
Bakım Aralığı (sa)
:
25+
 

Tüm değerler ISA şartlarında deniz seviyesine göredir.

+
10
10
TJ90 TURBOJET GELİŞTİRME PROJESİ
8 : 56

TJ90 TURBOJET GELİŞTİRME MOTORU PROJESİ 

TEI öncelikli olarak ulusal, uzun vadede ise uluslararası pazarda yerini alması öngörülen rekabetçi, yenilikçi ve yüksek teknolojiye sahip, İnsansız Hava Araçları’nın (İHA) gaz türbin ihtiyacına yönelik turbojet ve turboprop motorlar geliştirmektedir. TEI’nin bu kapsamdaki Ar-Ge çalışmaları 2004 yılından bu yana devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında TJ90 turbojet motoru geliştirilmiştir. Geliştirilen bu motorların kontrolleri, tamamen yerli imkanlarla geliştirilen elektronik kontrol üniteleri aracılığıyla yapılmaktadır

TJ90

TJ35 motoruna göre daha yüksek itki sağlayan turbojet motoru geliştirme çalışmaları Ocak 2011 tarihinde başlamıştır. TEYDEB desteği ile yürüyen projede, Mart 2012 tarihinde TUSAŞ’ın Şimşek platformunda kullanılmak üzere iş birliği anlaşması imzalanmıştır.

İlk uçuş testi 5 Haziran 2013 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, motor geliştirme testleri devam etmektedir.

7 Haziran 2017 tarihinde TAI'nin Şimşek platformu ile ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir. 

TJ90 motorunun başlıca özellikleri ve teknik verileri;

  • Kerosen ile başlatma
  • Elektrik ile başlatma
  • EMI/EMC uyumluluğu
  • Katapult yüklerine dayanım
  • Yer istasyonu ile veri bağlantılı EKÜ
  • Askeri standartlara uygun

 

Azami İtki (N)/(lbf)
:
400/90
 
Özgül Yakıt Tüketimi (kg/N.h)/(lb/lbf.h)
:
0.15/1.5
 
Azami Şaft Hızı (RPM)
:
100,000
 
Kuru Ağırlık (kg)/(lb)
:
3.6/7.9
 
Uzunluk (mm)/(in)
:
413/16.3
 
Çap (mm)/(in)
:
153/6
 
Bakım Aralığı (sa)
:
25+
 
+
21
12
TP38 TURBOPROP MOTORU GELİŞTİRME PROJESİ
16 : 0

TP38 TURBOPROP GELİŞTİRME PROJESİ

TEI öncelikli olarak ulusal, uzun vadede ise uluslararası pazarda yerini alması öngörülen rekabetçi, yenilikçi ve yüksek teknolojiye sahip, İnsansız Hava Araçları’nın (İHA) gaz türbin ihtiyacına yönelik turbojet ve turboprop motorlar geliştirmektedir. TEI’nin bu kapsamdaki Ar-Ge çalışmaları 2004 yılından bu yana devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında TP38 turboprop motoru geliştirilmiştir. 

TP38 TURBOPROP MOTORU

2005 yılında TJ35 motoru çekirdek motor olarak kullanılarak TP38 Turboprop Motor Geliştirme Projesi başlatılmıştır. Geliştirilen turboprop motorun TAI’nin geliştirdiği Turna hedef uçak platformunda da kullanılabileceği değerlendirilmiş ve çalışmalar bu doğrultuda sürdürülmüştür.

Motorun uçağa bütünleşme ve uçuş testi çalışmalarının yapılabilmesi için TAI ile TEI arasında işbirliği protokolü imzalanmış ve uçuş testleri gerçekleştirilmiştir.

Turboprop Motor Geliştirme Projesi 2009 yılında TÜBİTAK, TTGV ve TÜSİAD tarafından düzenlenen 8. Teknoloji Ödülleri Kongresi’nde “Yenilik ve Teknoloji Ödülü”nü almaya hak kazanmıştır.

TP38 motorunun başlıca özellikleri ve teknik verileri;

  • Hava ve propan ile başlatma
  • Yer istasyonu ile veri bağlantılı EKÜ
  • Çekici ve itici versiyonlar

 

Azami İtki (kW)/(hp)
:
31/41.7
 
Özgül Yakıt Tüketimi (kg/kW.h)/(lb/hp.h)
:
0.66/1.09
 
Azami Şaft Hızı (RPM)
:
120,000
 
Azami Pervane Hızı (RPM)
:
7,000
 
Kuru Ağırlık (kg)/(lb)
:
11.5/25.3
 
Uzunluk (mm)/(in)
:
530/20.9
 
Çap (mm)/(in)
:
280/11
 
Bakım Aralığı (sa)
:
25+
 
+
21
12
OPERATİF İHA MOTORU GELİŞTİRME PROJESİ
15 : 52

TEI ve Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) arasında 27 Aralık 2012 tarihinde imzalanan proje, MALE sınıfı insansız hava aracları ihtiyaçları doğrultusunda üstün teknik özelliklere sahip olan bir turbodizel havacılık motorunun yurtiçi imkanlar ile geliştirilmesini kapsamaktadır.

Kalifikasyon ve sivil sertifikasyonu 2018 yılı içerisinde tamamlanması öngörülen proje ile Türkiye MALE sınıfı  insansız hava araçlarında kullanılabilecek üstün nitelikli milli bir turbodizel motora sahip olacaktır. Detay tasarım çalışmaları sertifikasyon süreçleri eşliğinde devam eden projede prototip üretim aşamasına gelinmiştir. 

Proje kapsamında EASA CS-E temelinde Uçuşa Elverişlilik Sertifikasyonu ve EASA Part 21 temelinde Tasarım Organizasyonu Yeterlilik Onayı (Pistonlu Motorlar) alınacak olması Türkiye’de bir ilktir. 

Mevcut MALE sınıfı İHA motorlarına göre Operatif İHA Motoru’nun avantajları aşağıda sıralanmıştır:

  • Daha Fazla Güç, Daha Yüksek Güç/Ağırlık Oranı
  • Daha Fazla İrtifa Güç Kabiliyeti
  • Daha Düşük Yakıt Tüketimi
  • Daha Kompakt Tasarım
  • Sivil Hacacılık Standartları ve Askeri Standartlar ile Uyumlu Uçuşa Elverişlilik Sertifikasyonu
  • Özgün Motor Kontrol Sistemi Yazılımı ve Donanımı (Açık kod, Geliştirilebilir)
  • Hızlı Teknik ve Lojistik Destek
  • İhtiyaca Bağlı Olarak Güç Artırma Potansiyeli

Operatif İHA Motoru’nun teknik özellikleri :

Maksimum  Sürekli Güç
 :
170HP
 
Ağırlık
:
170 kg 
 
Özgül Yakıt Tüketimi
:
<210 gr/kWh 
 
Elektrik Güç Üretim Kapasitesi
:
9 kW (2 x 4.5kW)
 
Kritik İrtifa (Tam Gücün Sağlandığı İrtifa)
:
20.000 ft
 
Maksimum İrtifa
:
30.000 ft
 
Pervane  Devir Kontrolü
:
Değişken Hatve, Tek Levye Kontrolü, Hidromekanik
 
Dişli Kutusu
:
İtici ve Çekici Konfigürasyon Pervaneler ile Uyumlu
 
Motor Kontrolü
:
Yedekli Elektronik Motor Kontrol Sistemi (FADEC)
 
Motor Kontrol Yazılımı
:
Özgün DO178-C  DAL-C uyumlu
 
EGÜS Kontrol Yazılımı:
:
Özgün, DO178C, DAL-C uyumlu
 
Yakıt
:
JP8, Jet A1, EN590
 
Uçak Arayüzü
:
Mevcut MALE Sınıfı İHA ile Uyumlu Mekanik, Elektronik ve Sinyal Arayüzü
 
+
21
12
DİZEL MOTOR MODİFİKASYON PROJESİ
15 : 52

Bu proje, ticari bir turbodizel motorun MALE Sınıfı İHA platformu isterlerini karşılayacak şekilde modifikasyonunun gerçekleştirilmesini kapsamaktadır. Yapılan modifikasyon ile motorun yüksek irtifada verdiği güç ve elektrik güç üretimi arttırılarak İHA’da kullanıma hazır hale getirilmektedir.

Modifiye Edilmiş Motorun Teknik Özellikleri

Maksimum Sürekli Güç
:
155 hp
 
Kuru Ağırlık
:
165 kg 
 
Özgül Yakıt Tüketimi
:
<215 gr/kWh 
 
Elektrik Güç Üretim Kapasitesi
:
9 kW (2 x 4.5kW)
 
Kritik İrtifa (Tam Gücün Sağlandığı İrtifa)
:
11.500 ft  
 
Maksimum İrtifa
:
30.000 ft
 
Pervane  Devir Kontrolü
:
Değişken Hatve, Tek Levye Kontrolü, Hidromekanik
 
Dişli Kutusu
:
İtici Konfigürasyon Pervane ile Uyumlu
 
Motor Kontrolü
:
Yedekli Elektronik Motor Kontrol Sistemi (FADEC)
 
Motor Kontrol Yazılımı
:
 DO178-C  DAL-C Uyumlu
 
EGÜS Kontrol Yazılımı:
:
 DO178C, DAL-C Uyumlu
 
Yakıt
:
JP8, Jet A1, EN590
 
Uçak Arayüzü
:
MALE Sınıfı İHA ile Uyumlu Mekanik, Elektronik ve Sinyal Arayüzü